Organik Tarım

ORGANİK TARIM NEDİR? 
Organik Tarım, üretimde sentetik kimyasal üretim girdilerinin kullanımını ortadan kaldıran, bunun yerine ekim nöbeti, ürün artıkları, hayvan gübresi, yeşil gübre ve tarım dışı organik atıklar kullanılan; hastalık, zararlılar ve yabancı ot mücadelesinde biyolojik mücadele yöntemlerinin kullanıldığı, topraktaki organizma faaliyetlerinin ve toprak verimliliğin artırılmasına yönelik bir üretim sistemidir. Organik tarımda hedeflenen, doğal kaynakları koruyarak zararlı ve hastalıklardan arınmış insan ve hayvan gıdası üretmektir.

Bir başka tanımla organik tarım,

Organik Tarım, sürdürülebilir bir eko-sistem, güvenli gıda, sağlıklı beslenme, sosyal adalet ve hayvanlar için de daha iyi çevresel yaşam şartları ile sonuçlanan bir süreçler dizisine dayalı, bütünsel bir sistem yaklaşımıdır. Bu nedenle, organik üretim sadece belirli girdileri kapsayan veya dışlayan bir üretim sistemi olmanın ötesini ifade eder. Organik tarımda, sentetik zirai ilaçlar ve gübreler ve tüm sentetik koruyucuların, genetik değişime uğratılmış organizmaların (GDO) ve ışınlama yöntemlerinin kullanımı yasaklanmıştır. Organik tarım standartlarına uygunluk, hileli uygulamalara karşı tüketiciyi korumak da dahil olmak üzere, denetim ve sertifikalama yoluyla güvence altına alınmaktadır.

Organik Üretim; eko-sistemde hatalı uygulamalar sonucu kaybolan doğal dengeyi korumaya yönelik, üretimde miktar artışını değil ürünün kalitesinin yükseltilmesini hedefleyen, insana ve çevreye dost, bitkisel ve hayvansal üretimi birlikte içeren kapalı sistem bir üretim şeklidir.

Organik Ürün; sözleşmeli çiftçi uygulamasıyla ve üretimden tüketime kadar her aşamada kontrollü olarak yetiştirilmiş ve sertifikalandırılmış ürünlerdir. Yani, organik tarımın esaslarına uyularak kontrol edilip sertifikalandırılarak üretilmiş, hasat edilmiş, işlenmiş, depolanmış, ambalajlanmış ve nakledilmiş ürünler yani sağlık için güvenli ürünlerdir.

NEDEN ORGANİK TARIM?
Geleneksel tarımda, monokültür üretimle yani aynı araziye devamlı aynı ürün ekilerek tek yönlü tarım yoluyla sömürülen toprağın verimliliğinin düşmesine neden olduğu halde organik tarımda uygulanan ekim nöbeti(münavebe) toprağı zenginleştirerek verimliliğini arttırmaktadır.

Türkiye'deki çiftçilerin % 85'i küçük arazi sahipleridir, Yatırım güçleri zayıftır ve örgütlenerek bir araya gelmekte zorlanmaktadırlar. Organik tarımda çiftçiler bir araya gelerek üretim yapma fırsatını yakalayabildikleri gibi daha az masraf yaparak daha kaliteli ürün elde etme ve daha çok kazanma fırsatını yakalayabilmektedirler. 

Organik tarım tarlada çalışanlara daha sağlıklı bir ortam sağlar. Çünkü sağlığı tehdit eden kimyasalların kalıntı riskleri en düşük düzeydedir yani sağlık için risk taşımazlar.Üretim maliyetlerindeki artış ürün satış fiyatlarından daha fazla olmakta çiftçi geleneksel tarımda üretim girdileri masraflarını karşılayamamaktadır. Bu maliyetler organik tarımda daha düşüktür.

Üretim maliyetlerindeki artış ürün satış fiyatlarından daha fazla olmakta çiftçi geleneksel tarımda üretim girdileri masraflarını karşılayamamaktadır. Bu maliyetler organik tarımda daha düşüktür.

Organik tarım, çevre sorunlarına nedeniyle tehdit altında olan tarımsal alanları, yaban hayatı ve biyoçeşitliliği korumaktadır.

Organik tarım, su ve enerji tüketimini azaltıp yenilenemeyen kaynakların ekonomik kullanımını sağlamaktadır.

Organik üretimde, ürünlerin ışınlanmasına da izin verilmemekte ve genetiği değiştirilmiş organizmalardan (GDO)üretilen girdi materyalleri kullanılmamaktadır.

Organik ürünler organik tarım kurallarına göre üretilmiş ve denetlenmiştir. Organik tarım ambalajlı, etiketli ve markalı ürünler üretimine olanak sağlar.

Organik ürünler üretiminde sentetik kimyasal girdiler kullanılmadığı ve ürünlerin doğal tat maddelerinin yapısında da bozulma söz konusu olmadığı için sağlıklı ve lezzetli ürünler üretilmektedir.

Organik tarım; hava, su ve toprak kirliliğine neden olmadığı için doğanın dengesini koruyan bir üretim şeklidir.

Kırsal kesimde kendine yeterlilik risk altındadır. Sürekli artış gösteren ve önlenemeyen köyden kente göçün önlenmesinde de organik tarım bir çözüm teşkil etmektedir.

Eko-köyler ve eko-turizm çiftçilere yeni bir gelir kaynağı oluşturmaktadır.

ORGANİK TARIMIN PRENSİPLERİ NELERDİR?
Organik üretim yapan tarım işletmelerinde doğal kökenli hammaddeler kullanılarak üretim yapılmalıdır.
Organik tarımda yeter miktarda ve yüksek kalitede ürüna üretmek, maksimum verimi hedeflemekten önce gelmektedir.
Organik tarım sentetik ve kimyasalların kullanımını yasakladığından çiftlik gübresi, yeşil gübre, çiftlik ve sıvı atıkları, saman, torf, mantar üretim artığı, organik ev artıkları kompostu, hayvansal atıkların işlenmiş ürünleri, deniz yosunları ve yosun ürünleri, talaş, ağaç kabuğu, odun artıkları, tabii fosfat kayaları gübre olarak kullanılabilir.
Kontrol ve sertifikasyon sistemi uygulanarak yani her aşmada kayıt tutularak yapılan üretimdir.
Bitki tür ve çeşitlerinin seçiminde üretim yapılacak yerin ekolojik koşulları göz önünde bulundurmalı bu koşullara uygun dayanıklı, tohum, fidan ve hayvan kullanılmalıdır. 
Sözleşmeli çiftçi uygulaması ile yapılan üretimdir.
Geçiş dönemi ve ekim nöbeti uygulamalı üretimdir. Ekolojik ortama uygun dengeli karışımlar yapılarak münavebeli olarak uygulanan ekimde baklagillere ağırlık verilmelidir.
"Organik Tarım Kanunu ve Yönetmeliği"nin esaslarına göre modern tarım teknikleriyle üretimdir.
Hayvansal üretimde ise ağıl ve ahırların usluna uygun olması, beslenme ihtiyacının mümkün olduğu ölçüde işletmeden karşılanması yemlere kimyasal maddeler (antibiyotikler, kilo artırıcı katkı maddeleri vs.) katılmaması gerekir. 
Yetiştiricilikte yem ihtiyacının karşılanmasında 1 ha. alan için 1 büyükbaş hayvan düşünülmelidir. 
Biyoçeşitliliği ve toprak verimliliğini korumayı hedefleyerek çevre ve insanlara olan zararını en aza indiren üretimdir.
İşletmenin kendi ürettiği girdilerini kullanmasını sağlayarak kendine yeterli kapalı sistem ve sürekliliği sağlanmış bir üretim sistemi oluşturmaktadır.
Sulama sisteminin değiştirilmesi (damlama sulama) ile yapılan üretimdir.
Yenilenmesi güç olan kaynakların kullanımını en düşük düzeye indirgemektir.
Hastalık ve zararlılar ile biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemleri uygulamaları ile yapılan üretimdir.
Yabancı ot mücadelesinde farklı sistemleri uygulayarak yapılan üretimdir.
Ambalajlama, depolama ve taşıma safhalarında da kontrol edilip sertifikalanarak yapılan üretimdir.
Pazarlama ve satış sistemlerinde farklı uygulamaların yapıldığı üretim şeklidir.
Eko-Köyler ve eko-turizm oluşumlarının yaratılma fırsatları olan doğa ile uyumlu şekilde üretimdir.

ORGANİK TARIMDA SÖZLEŞMELİ ÇİFTÇİ UYGULAMASI NEDİR?
Türkiye'de organik ürünlerin üretiminde sözleşmeli çiftçi uygulaması getirilmiştir. Bu uygulamada çiftçilerle üretici firmalar üretim aşamasında girdilerin temini ve hasat aşamasında ürünlerin alımı konularında, mahkemeye başvurma hakkı saklı kalmak koşuluyla, bir sözleşme yaparlar. Sözleşmeli tarım üreticilere pazar, fiyat, satış ve prim garantisi getirerek avantaj sağlamaktadır.
Sözleşmeli üretim yapan çiftçiler tarla ve bahçelerinde organik tarımın ortaya çıkarttığı yararları gözlemleyerek ve bilinçlenerek organik tarımın avantajlarını izleyebilmektedirler. Organik tarım dededen kalma usullerle yapılan tarım değildir, aksine üretimde ve mücadelede modern teknolojiler ve üretim teknikleri gerektirmektedir. Ayrıca organik tarımda, geleneksel tarıma göre girdi maliyetlerinin düşük olması çiftçileri olumlu etkilemekte ve organik tarıma olan ilgi her geçen gün artmaktadır.

ORGANİK ÜRÜN SERTİFİKASI NEDİR?
Çevre ile uyumlu bir üretim şekli olan organik üretim, çiftlik ve yerel kaynakların kullanımına dayanan kendine yeterli kapalı bir sistemin oluşturulması ve nihai ürün yerine tüm üretim sürecinin kontrol edilip sertifikalandığı üretim sistemidir. Sözleşmeli çiftçiler, bahçelerinde ve tarlalarında hiçbir şekilde sentetik kimyasal ilaç, hormon ve gübre kullanmamayı imzaladıkları sözleşmelerle taahhüt ederler. Bu şartlara uygun olarak üretimi yapılan organik ürünlerin her birine, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından denetleme yetkisi verilen uluslar arası bağımsız denetleme firmaları, ürünlerin organik ürün olarak kontrollü yetiştirildiğini belgeleyen, "Organik Ürün Sertifikası" verirler.
Kontrol ve Sertifikasyon firmaları, Organik Tarım kanunu ve yönetmeliğinde belirlenen görevlendirme esaslarına göre kontrol ve sertifikasyonu yaparlar. Bu kanun ve yönetmelikte aynı zamanda kontrol organlarının kimler olabileceğini, hangi hususları yerine getirmeleri gerektiğini de belirlerler. 

ORGANİK ÜRÜN TÜKETİCİSİ OLMANIN NEDENLERİ NELERDİR?
Zehirli kimyasal ilaç ve gübrelerle uğraşarak 6 kat fazla kanser riski taşıyan çiftçilerimiz başta olmak üzere çocuklarımızın ve kendimizin sağlığını korumak,
Gelecek nesillerin sağlığını korumak, (ABD'de, 0-2, Almanya'da 2-6 yaş grubu çocuk mamalarının üretiminde organik ürünlerin kullanılması yasa ile zorunlu hale gelmiştir) 
Toprak, hava ve su kalitesini yani doğayı korumak,
Toprak erozyonunu önlemek,
Toprakların bünyesindeki canlı ve organik madde miktarını arttırarak zenginleştirmek,
Su ve enerji tasarrufu sağlamak,
Küçük çiftçilerle sözleşme yaparak verilen primlerle onların yok olmalarını önlemek,
Sözleşmeli çiftçilerin ürünlerini alarak pazarlama sorunlarını çözerek üretici ile tüketici arasındaki mesafeyi kısaltmak,
Bölgesel üretimi destekleyerek ve yok olmaya başlayan ürünlerin üretimini teşvik ederek biyolojik çeşitliliğikorumak,
GDO'sız tohum kullanarak temiz ürün yaratmak,
Daha ucuz ve uzun vadeli kapalı üretim(bitkisel ve hayvansal üretimi bir arada) yaparak üreticinin gelirini arttırmaktır.

ORGANİK TARIMA BAŞLAMA KARARI ALIRKEN NELER YAPILMALIDIR?
1. Organik tarım kanunu ve yönetmeliği incelenerek organik tarımın esasları öğrenilmelidir. Organik tarımın kurallarına uyularak yapılacak olan kontrollü ve sözleşmeli üretimde kayıt ve kalitenin esas olduğu kabul edilmelidir.
2. Organik tarım yapılacak araziler; geleneksel üretim yapılarak ilaçlanan tarlalar, yol, fabrika ve benzeri kirletici yapıların yakınında bulunmamalıdır. Mesafelerin tespiti için bir kontrol ve sertifikasyon firmasına danışılmalıdır.
3. Organik tarım yapmaya karar verilen arazide; sebzeler gibi tek yıllık bitkilerde 2 yıl, meyve ağaçları gibi çok yıllık bitkilerde 3 yıl süreyle geçiş dönemi uygulamasıyla organik tarım esaslarına göre üretim yapılacağı fakat "geçiş dönemi ürünü" elde edileceği ve böyle pazarlanacağı bilinmelidir.
4. Aynı tarlada her yıl aynı ürünün üretimi yerine bölgeye göre uygun ekim nöbeti (münavebe/rotasyon) uygulaması yapılacağı kabul edilmelidir.
5.Kontrol ve Sertifikasyon Firmalarında birisi ile sözleşme yapılarak, belirli bir masraf karşılığı, üretimin her aşamasında kayıt tutulması ve yapılacak kontroller sonucu sertifika alınması gerektiği bilinmelidir.

ORGANİK TARIMA BAŞLAMA KARARI ALINDIKTAN SONRA NELER YAPILMALIDIR?
1. Yurt içi ve yurt dışında uygulanan ilgili kanun ve yönetmeliklerin incelenmesi
2. . Ekolojik ve ekonomik analizin yapılması
3. Alınabilecek danışmanlık hizmetlerinin araştırılması
4. Organik ürün deseninin belirlenmesi ve üretim bilgilerinin derlenmesi
5. Ön dokümantasyon hazırlığının yapılması
- Üretici bilgilerini içeren organik üretici kartlarının hazırlanması
- Son üç yıllık üretim bilgilerini kapsayan organik üretici arazi envanterinin hazırlanması
- Organik tarım parsellerin krokilerinin hazırlanması
- Organik tarım yönetim planının hazırlanması
6. Kontrol ve sertifikasyon hizmetleri için teklif alınması ve tekliflerin değerlendirilmesi
7. Kontrol ve sertifikasyon firması ile sözleşme imzalanması ve kontrol/sertifikasyon sürecinin başlatılması
- Kontrolör tarafından proje sahibinin hazırladığı dokümanların incelenmesi
- Kontrol faaliyetinin başlaması
- Üreticiler veya işleyici firmalar ile görüşmelerin yapılması
- Arazi/işletme incelemelerinin yapılması
- Numune alımı ve analiz kararlarının alınması
(Analizler ancak bu işle ilgili akredite olmuş laboratuarlar tarafından yapılabilir)
8. Organik tarım esaslarına göre rapor yazılması 
Kontrol edilen her bir projenin raporu yazılmak zorundadır. Raporun içeriği talep edilen sertifika standardının sorularına yanıt vermelidir. Sertifikasyon işlemi yetkili bir başkası tarafından bu rapor ve bu raporun ekleri incelenerek yapılmaktadır.
9. Sertifikasyon Sürecinin başlaması
10. Satış Sertifikasının düzenlenmesi
Satın alma, işleme, paketleme, satış vb. faaliyetlere ilişkin sürecin kontrolü belgeleme ve bilgilendirme düzeyinde devam eder.